In de laatste levensfase

Sterven is iets wat ons allemaal aangaat: een ieder van ons zal ooit dood gaan. De manier waarop dat gebeurt, is voor iedereen anders. Artsen kunnen het sterven soms uitstellen, of de pijn verlichten waarmee sterven gepaard kan gaan. De dood blijft echter onafwendbaar. 
Een groot aantal mensen is bang voor de dood, sommigen meer dan anderen.

Hoe ga ik om met mijn dood?

Het is niet gemakkelijk om over uw eigen dood na te denken. Of over de dood van een dierbare. Het is niet meer dan menselijk om dat voor u uit te schuiven. Maar soms leidt behandeling van een ziekte niet meer tot genezing. Dan blijft alleen nog kwaliteit van leven over. Met rust en tijd voor de dingen die u oprecht belangrijk vindt. En, waar mogelijk, vrij zijn van pijn en andere ongemakken.

Uw keuze

Bij het levenseinde kunnen indringende zaken aan de orde komen, zoals een euthanasieverzoek of een vraag om niet langer gevoed te worden. Deze keuzes zijn uw eigen verantwoordelijkheid en keuzevrijheid. U mag beslissen. Vaak gebeurt dat in goed overleg met de arts, partner, gezin, familie en/of vrienden.
Uw arts staat u bij en speelt een belangrijke rol bij de besluitvorming over de zorg. Hij zal alleen een behandeling voorschrijven als u ermee instemt.

Wilsverklaringen

In een schriftelijke wilsverklaring kunt u kenbaar maken wat u wel en niet wilt.
Uw arts zal uw verklaring volgen. Het opstellen van een wilsverklaring is belangrijk, omdat de arts hiermee achteraf kan aantonen dat het verzoek van de drager was en niet iets dat hij zelf heeft bedacht. Daarmee voldoet hij aan een belangrijk deel van de zorgvuldigheidseisen die in de wet worden gesteld.
Zit u voor altijd vast aan een eerder opgestelde wilsverklaring? Nee, u kunt deze op elk moment weer intrekken of wijzigen.

Euthanasieverzoek
Het kan gebeuren dat u in de situatie komt dat u zo niet verder wilt  leven. Dat het leven door u ervaren wordt als  ondraaglijk en uitzichtloos lijden en u een arts zou willen verzoeken uw leven te beëindigen (euthanasie). Als dat het geval is zal een arts, geestelijk verzorger of andere medewerker  van de OsiraGroep altijd bereid zijn hierover met u in gesprek te gaan en u op alle mogelijke manieren bij te staan. Ook als het een euthanasiewens betreft. Bij een dergelijke vraag, moet u een euthanasieverzoek opstellen. Deze mag slechts voor één uitleg vatbaar zijn. En om tot uitvoering van een euthanasieverzoek over te kunnen gaan, zal aan alle wettelijke  zorgvuldigheidsvragen voldaan moeten zijn. Dit alles komt ter sprake in de gesprekken die de arts en eventueel anderen naar aanleiding van uw wens met u voeren.

Behandelverbod
In deze verklaring kunt u bijvoorbeeld aangeven of en hoe lang u behandeld wilt worden indien u in coma raakt, of onder welke omstandigheden u alleen nog behandeling wil die erop gericht is pijn en ongemak te bestrijden.

Reanimeren
Komt u als nieuwe cliënt naar een verpleeghuis of verzorgingshuis van OsiraGroep? Dan zult u de vraag voorgelegd krijgen of u niet of wel gereanimeerd wilt worden in geval van een hart- of ademstilstand.
Uw behandelde arts (uw huisarts of specialist oudergeneeskunde) kan u met informatie en goede raad ondersteunen bij het beantwoorden van deze vraag. U kunt dan uitleg vragen over de mogelijkheden en beperkingen binnen uw persoonlijke situatie.
Reanimatie vindt plaats, wanneer u deze wens zelf kenbaar heeft gemaakt. U wordt dan gevraagd een speciaal medaillon te dragen. Draagt u geen medaillon, dan wordt u dus niet gereanimeerd bij een hart- of ademstilstand. Uw besluit wordt ook vastgelegd in het medisch dossier en het zorgdossier.

Volmacht
Een arts is verplicht u informatie te verstrekken over een voorgestelde behandeling of onderzoek, op basis waarvan u dan kunt beslissen of u dat wel of niet wilt. Voor situaties waarin u hier zelf niet meer over kunt beslissen, kunt u schriftelijk iemand aanwijzen die namens u optreedt. Dit kan een familielid zijn, uw partner, vriend of vriendin. Het is van groot belang dat u iemand machtigt waarvan u denkt dat die zal opkomen voor hetgeen u zelf wenst.

Raadpleeg voor een goed geformuleerde verklaring de NVVE (Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde).

Donorcodicil

Wellicht kunt u een (her)overweging maken over de vraag of u uw organen en weefsels na uw dood wilt doneren aan een andere man, vrouw of zelfs een kind. 

Orgaandonatie
Voor donatie van organen is een intacte bloedcirculatie bijna altijd vereist. Daarom is orgaandonatie alleen mogelijk als de donor overleden is op de Intensive Care-afdeling van een ziekenhuis. Organen die geschikt zijn voor transplantatie zijn: de lever, longen, hart, nieren, alvleesklier en de dunne darm.

Weefseldonatie
Bij weefseldonatie denken mensen vaak alleen aan huid en hoornvliezen. Maar er zijn meer weefsels geschikt voor transplantatie: botweefsel, kraakbeen en pezen, hartkleppen en bloedvaten. Donatie van 1 of meer weefsels is in principe altijd mogelijk. Het maakt daarbij niet uit of de persoon thuis, in een woonzorgcentrum of in het ziekenhuis overlijdt. Dankzij speciale orgaanbanken kunnen weefsels enkele weken tot meerdere jaren bewaard blijven.

Alles over donatie van organen en weefsels vindt u op www.donorvoorlichting.nl. Op de website www.donorregister.nl kunt u zich als donor registreren.

Thuis sterven

Veel mensen willen graag thuis sterven. Er is een grote kans dat u dat ook wilt. In uw eigen omgeving uw laatste maanden doorbrengen, met uw dierbaren om u heen die voor u zorgen. Ondersteund door huisarts, thuiszorg en bijvoorbeeld een fysiotherapeut.

Maar wat als thuis blijven niet gaat? Omdat u bijvoorbeeld geen partner of mantelzorger heef? Of omdat de verzorging te ingewikkeld is. Of omdat de intensieve zorg niet gegeven kan worden. Ongeneeslijk zieken komen dan in een bijna onmogelijke situatie terecht. In het ziekenhuis is vaak geen plaats. Dan biedt een hospice uitkomst.

Persoonlijke begeleiding

Katholieken willen graag het laatste sacrament voordat ze sterven. Zo zijn er in alle religies gebruiken en rituelen rondom het doodgaan. Indien gewenst komt een geestelijk verzorger bij de stervende op bezoek. Belangrijk is dat de stervende zich vertrouwd voelt.

Het boek ‘Bewust sterven, Handboek voor sterven en stervensbegeleiding’ kan inzicht geven en verdieping. Het biedt ook hulp in praktische zaken. Het bespreekt afscheid nemen in de geest van deze tijd en het geeft tal van concrete adviezen. Sterven heeft een spirituele dimensie, die in dit boek wordt onderkend en belicht. Bewust sterven is een boek voor iedereen die liefdevol wil omgaan met de dood, met name ook voor familieleden en zorgverleners.
ISBN 90215 8926 5, schrijver: Marinus Hummelen

In een hospice

Een hospice is een ‘bijna thuis’: een huiselijke plek in een verpleeghuis waar u zich thuis en geborgen voelt. Een ander woord voor de zorg die in een hospice wordt geboden is 'palliatieve zorg'.

Een hospice is een bijzondere plek. U kunt uw kamer inrichten met eigen spullen. Want het is de bedoeling dat u zich thuis voelt in een hospice. U bepaalt daarom grotendeels zelf hoe uw leven eruit ziet. Bijvoorbeeld hoe laat u opstaat, hoe u de dag indeelt en of u uw huisdier mee wilt nemen. De thuissituatie wordt zo goed mogelijk benaderd. Uw verzorging is op uw wensen gericht. Meestal geldt in een hospice een individueel zorg- en verpleegplan: er wordt samen met u gekeken naar wat het meest prettig voor u is.

Medewerkers van een hospice
Alle medewerkers van een hospice zijn gespecialiseerd in palliatieve zorg. Ze leveren zorg die veel verder gaat dan pijnbestrijding en lichamelijke verzorging. U, en als het nodig is ook uw familie, wordt emotioneel, spiritueel en psychisch ondersteund. Want het gaat zoals gezegd niet om genezing, maar om het welbevinden. Van lichaam en geest.

Familie en vrienden
Een hospice heeft geen vaste bezoektijden. U bepaalt zelf wanneer u mensen wilt ontvangen. Familie en vrienden kunnen een rol spelen bij uw verzorging. Bijvoorbeeld door mee te gaan naar de fysiotherapeut of het ziekenhuis. Of door in overleg een deel van de daadwerkelijke zorg op zich te nemen.

De OsiraGroep heeft een hospice in woonzorgcentrum Sint Jacob (aan de Plantage Middenlaan nabij Artis) en in woonzorgcentrum Leo Polak (in Amsterdam-West).